Gisterenavond keek ik naar Lubach. Het onderwerp was Roblox. Een digitaal platform waarop kinderen spelen, bouwen, kopen, praten en elkaar ontmoeten. Voor veel ouders is het misschien vooral dat spel waar hun kind uren achter een tablet, telefoon, computer of spelcomputer mee bezig kan zijn. Voor een kind kan het een complete wereld zijn. Een plek waar vrienden samenkomen, waar na school wordt afgesproken, waar iets wordt gebouwd, waar status ontstaat, geld wordt uitgegeven en gesprekken plaatsvinden met mensen die ouders misschien helemaal niet kennen.
Lubach stelde op 1 oktober 2026 de vraag of Roblox gevaarlijk is voor kinderen. Die vraag is terecht. Roblox is namelijk veel meer dan één computerspel en juist daardoor zijn de mogelijkheden én risico’s groter dan ze op het eerste gezicht lijken.
Tijdens het kijken kwam bij mij alleen een andere vraag op. Een vraag die voor mij uiteindelijk belangrijker is dan de vraag of Roblox goed of slecht is.
Waar zijn wij als ouders terwijl onze kinderen daar zijn?
Roblox is meer dan een computerspel
Roblox wordt vaak een game genoemd, maar is in werkelijkheid een platform waarop enorm veel verschillende spellen en digitale werelden bestaan, grotendeels gemaakt door gebruikers. Sociale interactie speelt daarin een belangrijke rol. Kinderen kunnen met vrienden spelen, maar ook in aanraking komen met mensen die zij persoonlijk niet kennen. Daarnaast bestaat binnen Roblox een eigen digitale economie met Robux, virtueel geld dat met echt geld gekocht kan worden.
Daarmee ontstaat een omgeving waarin veel dingen die kinderen in de fysieke wereld tegenkomen ook digitaal aanwezig zijn. Vriendschap, creativiteit en samenwerken bestaan er naast geld, status, groepsdruk, verleiding en contact met onbekenden. Een kind kan er plezier hebben en tegelijkertijd keuzes moeten maken waarvan het de gevolgen nog niet volledig kan overzien.
Dat maakt Roblox voor mij vooral interessant als onderwerp over ouderschap. Want wat doen wij wanneer onze kinderen zich steeds vaker bevinden in werelden waarin zij meer kennis hebben dan wij?
Ik was zelf het kind dat digitaal verder was dan zijn ouders
Wanneer ik naar kinderen kijk die nu uren achter Roblox kunnen zitten, zie ik niet alleen een nieuwe generatie die iets doet wat ik begrijp, ik herken er ook iets van mezelf in.
Toen ik ongeveer twaalf jaar was, bracht ik al heel veel tijd achter de computer door. Ik speelde uren Command & Conquer. Met Transport Tycoon en RollerCoaster Tycoon kon ik dagen bezig zijn. Maar mijn interesse ging verder dan gamen. Ik leerde zelf ontwerpen, verdiepte me in computers en leerde werken en programmeren met MS-DOS. De computer was voor mij een wereld waarin ik steeds meer zelf kon ontdekken.
Daardoor gebeurde iets wat volgens mij nu in veel gezinnen opnieuw gebeurt. Mijn kennis begon die van mijn ouders te overstijgen. Zij waren mijn ouders, maar binnen die digitale wereld wist ik al snel meer dan zij. Hoe verder ik daarin kwam, hoe moeilijker het voor hen werd om werkelijk te weten wat ik achter dat scherm deed, welke informatie ik tegenkwam en welke keuzes ik daar maakte. Een steeds groter gedeelte van mijn digitale ontwikkeling kwam daarmee in mijn eigen handen te liggen.
Mijn ouders stelden wel grenzen. Toen Carmageddon verscheen en veel controverse veroorzaakte door het extreme geweld, trokken zij bijvoorbeeld een duidelijke grens. Dit vonden zij niet geschikt voor mij. Maar ik weet ook nog hoe dat als kind werkte. Een grens thuis betekende niet automatisch dat iets uit mijn wereld verdween. Kinderen zijn creatief. Er waren vrienden, andere computers en mogelijkheden om toch in aanraking te komen met iets wat thuis niet mocht.
Terugkijkend vind ik daarom niet de vraag interessant of mijn ouders strenger hadden moeten zijn. Ik zie vooral hoe vroeg er een wereld ontstond waarin ik technisch steeds zelfstandiger werd, terwijl ik emotioneel natuurlijk nog steeds een kind was.
Digitaal zelfstandig zijn betekent niet dat een kind emotioneel zelfstandig is.
Ik was vijftien en voelde me alleen
Op mijn vijftiende was ik depressief. Ik bracht veel tijd door in een digitale wereld waarin ik behoorlijk vrij mijn eigen gang kon gaan. Ik ontdekte dingen zelf, maakte mijn eigen keuzes en wist technisch vaak meer dan de volwassenen om mij heen. Tegelijkertijd voelde ik me alleen met de problemen die zich in mij afspeelden. Ik had niet het gevoel dat ik daar werkelijk met iemand over kon praten.
Misschien raakt het onderwerp Roblox mij daarom op een andere manier. Niet omdat ik denk dat ieder kind dat twee of drie uur gamet later mentale problemen krijgt. Dat weet ik niet en dat wil ik ook helemaal niet beweren. Wat ik wel weet, is hoe het voelt om als kind technisch verder te zijn dan de volwassenen om je heen en daardoor steeds meer zelf te bepalen wat je ziet, doet en ontdekt, terwijl je nog helemaal niet alles wat je tegenkomt zelfstandig kunt begrijpen of verwerken.
De technologie is inmiddels veranderd. Waar ik met MS-DOS, losse computerspellen en de eerste digitale mogelijkheden mijn eigen weg vond, groeien kinderen nu op met platformen waarop gamen, communiceren, geld uitgeven en contact met anderen door elkaar heen lopen.
Een twaalfjarige kan zijn ouders technisch volledig voorbijstreven en tegelijkertijd nog steeds behoefte hebben aan precies datgene waarvoor geen technische kennis nodig is.
Een ouder.
Verbieden leert een kind nog niet kiezen
Daarom geloof ik niet dat we ieder digitaal probleem oplossen door iets simpelweg te verbieden. Dat betekent nadrukkelijk niet dat ouders geen grenzen moeten stellen. Mijn eigen ouders deden dat ook en er zijn situaties waarin je als ouder gewoon nee zegt. Een kind hoeft niet overal aan blootgesteld te worden omdat het toevallig technisch mogelijk is.
Maar een verbod alleen leert een kind nog niet waarom een keuze verstandig of onverstandig is. Je kunt Roblox verwijderen, de chat uitschakelen of bepalen dat jouw kind niet meer mag spelen. Daarmee kan het directe gebruik stoppen. Maar daarmee heeft een kind nog niet geleerd waarom iemand online misschien niet degene is die hij zegt te zijn, waarom een aanbod van gratis Robux verdacht kan zijn, hoe digitaal geld zich verhoudt tot echt geld of wat het moet doen wanneer een gesprek ineens een grens overgaat.
Bovendien werkt verbieden niet in iedere situatie zoals een ouder hoopt. Zeker wanneer iets onderdeel is geworden van de leefwereld van andere kinderen, kan een verbod nieuwsgierigheid vergroten of ervoor zorgen dat een kind andere manieren zoekt om er toch mee in aanraking te komen. Dat herken ik uit mijn eigen jeugd.
Daar raakt opvoeden voor mij de essentie.
Je maakt niet alleen keuzes voor je kind. Je leert je kind uiteindelijk zelf keuzes te maken.
Maar iedereen uit de klas zit op Roblox
De digitale wereld van een kind staat niet los van zijn sociale leven. Wanneer klasgenoten na school samen Roblox spelen en daar de volgende ochtend op school verder over praten, gaat het niet uitsluitend meer over gamen. Het kan ook gaan over ergens bij horen, dezelfde verhalen kennen, mee kunnen praten en samen iets meemaken.
Dat betekent niet dat jouw kind Roblox moet mogen spelen omdat de rest van de klas dat ook doet. Ouderschap is geen populariteitswedstrijd. Het betekent wel dat ook een verbod gevolgen kan hebben. Een kind kan iets missen wat binnen zijn of haar groep een sociale betekenis heeft gekregen.
Daarom vind ik de tegenstelling tussen toestaan en verbieden te klein. Als ouder kijk je naar je kind, zijn of haar leeftijd, ontwikkeling, gedrag en omgeving. Je kijkt naar wat iets oplevert én naar wat het kost. Vervolgens maak je een bewuste keuze en blijf je betrokken bij wat die keuze met je kind doet.
Dat is verantwoordelijkheid.
Roblox raakt ook de gezondheid van een kind
Dat ik niet geloof in simpelweg verbieden, betekent niet dat ik denk dat het aantal uren achter Roblox er niet toe doet. Mijn eigen jeugd laat juist zien hoe gemakkelijk uren achter een computer verdwijnen.
Wanneer een kind van twaalf iedere dag anderhalf, twee of drie uur achter Roblox zit, moeten we voorzichtig zijn met grote conclusies. We kunnen niet zeggen dat die uren automatisch tot overgewicht, depressie of latere gezondheidsproblemen leiden. Maar we kunnen wel kijken naar wat er tijdens die uren gebeurt en vooral naar wat er niet gebeurt.
Een opgroeiend lichaam heeft beweging nodig. Kinderen hebben dagelijks beweging nodig en langdurig stilzitten is iets wat we juist willen beperken. Een middag Roblox is daarmee nog geen gezondheidsprobleem. Wanneer uren schermtijd structureel de plaats innemen van bewegen, buitenspelen, sporten of slapen, wordt het wel onderdeel van het gesprek over gezondheid.
Daarom vind ik alleen het tellen van schermminuten te beperkt. Twee uur Roblox zegt op zichzelf minder dan wat er rondom die twee uur gebeurt. Heeft een kind die dag bewogen? Is het buiten geweest? Slaapt het voldoende? Heeft het contact met andere kinderen buiten het scherm? Kan het stoppen wanneer daar afspraken over zijn gemaakt? En hoe voelt het zich nadat het gespeeld heeft?
Gezondheid stopt bovendien niet bij het lichaam.
Wat gebeurt er in het hoofd van een kind wanneer het scherm uitgaat?
Roblox kan sociaal zijn. Kinderen kunnen samen spelen, lachen, bouwen en contact onderhouden met vrienden. Digitale omgevingen kunnen verbinding creëren. Maar diezelfde omgeving kan ook negatieve ervaringen bevatten: een kwetsend bericht, een bedreiging, manipulatie, seksueel getinte opmerkingen, uitsluiting door andere spelers of een onbekende die persoonlijke informatie probeert los te krijgen.
Voor een kind kan zo’n ervaring moeilijk te plaatsen zijn. Wat voor een volwassene direct als vreemd of ongepast herkenbaar is, hoeft voor een kind helemaal niet zo duidelijk te zijn.
En wanneer het scherm wordt uitgezet, verdwijnt het bericht misschien van het scherm.
Maar niet automatisch uit het hoofd van het kind.
Daar raakt Roblox niet alleen digitale veiligheid, maar ook mentale gezondheid. Niet omdat ieder vervelend chatbericht blijvende schade veroorzaakt, maar omdat een kind gebeurtenissen kan meemaken waarvoor het nog niet altijd de woorden, ervaring of weerbaarheid heeft om ze zelfstandig te verwerken.
Juist daar wordt de aanwezigheid van een ouder belangrijk.
Laat je kind jou Roblox uitleggen
Misschien denken wij als volwassenen te snel dat we eerst moeten begrijpen hoe Roblox werkt voordat we iets kunnen betekenen voor een kind dat erop speelt.
Dat hoeft helemaal niet.
Misschien weet jouw kind veel meer over Roblox dan jij.
Perfect.
Ga ernaast zitten en vraag:
“Laat mij eens zien wat jij hier doet.”
Laat je kind vertellen welk spel het speelt, waarom het dat leuk vindt, wie de andere spelers zijn, wat je met Robux kunt doen en waarom een bepaalde avatar of een digitaal voorwerp belangrijk is. Niet als verhoor en ook niet omdat je ondertussen wacht totdat je iets ontdekt wat niet mag. Toon aandacht voor een wereld die blijkbaar belangrijk genoeg is voor je kind om er een gedeelte van zijn of haar leven in door te brengen.
Je hoeft als ouder niet degene te zijn die alles weet. Je mag iets van je kind leren en ondertussen gewoon ouder blijven.
Want terwijl je kind jou uitlegt hoe Roblox werkt, gebeurt er nog iets anders.
Jij krijgt te zien hoe je kind ermee omgaat.
Dan verschijnt er ineens een vreemd chatbericht
Juist wanneer je zonder oordeel meekijkt, kan er iets gebeuren waardoor opvoeding ineens niet meer theoretisch is. Misschien verschijnt er tijdens het spelen een bericht van iemand die jij niet kent.
Dan hoef je geen voorbereid gesprek over online veiligheid te beginnen. Jullie kijken samen naar iets wat werkelijk gebeurt. Wie is dat eigenlijk? Ken je die persoon echt? Waarom vraagt iemand dit? Wat zou jij hierop antwoorden? Zou jij deze informatie geven? Wat denk je dat er gebeurt wanneer je daarop klikt?
Dat zijn geen vragen waarmee je het spel overneemt. Je helpt een kind nadenken over zijn eigen bewuste keuze. Dat creëert bewustzijn.
Er bestaan technische mogelijkheden waarmee ouders communicatie, beschikbare spellen, schermtijd en uitgaven kunnen begrenzen. Gebruik zulke mogelijkheden wanneer ze nodig zijn. Maar geen enkele instelling kan de aanwezigheid van een ouder vervangen.
Wat als je kind zelf iets verkeerd heeft gedaan?
Hier wordt het voor mij nog belangrijker. Het is relatief gemakkelijk om veiligheid te bieden wanneer je kind slachtoffer is van iemand anders. Maar wat gebeurt er wanneer je kind zélf iets heeft gedaan wat niet mocht?
Misschien heeft het Robux uitgegeven zonder toestemming. Op een verkeerde link geklikt. Tegen iemand gelogen. Iets doorgestuurd. Een gesprek gevoerd waarvan het eigenlijk wist dat het dat beter niet kon doen.
Wat gebeurt er dan thuis?
Een kind dat verwacht dat de eerste reactie boosheid, straf of verwijt wordt, kan besluiten een volgende negatieve ervaring voor zichzelf te houden. Schaamte speelt daarbij ook een rol. En dan kan iets vreemds gebeuren: een ouder probeert vanuit bescherming streng te zijn, terwijl de angst voor die reactie ervoor zorgt dat het kind een volgend probleem alleen probeert op te lossen.
Dan bereik je precies het tegenovergestelde van wat je wilde.
Veiligheid betekent daarom niet dat er nooit iets verkeerd gaat.
Veiligheid betekent ook dat je kind weet dat het naar jou toe kan wanneer het wél verkeerd gaat.
Zelfstandig zijn is iets anders dan alleen zijn
Misschien komen we daarmee bij de werkelijke vraag achter Roblox. Hoe bereid je een kind voor op een wereld waarin jij niet altijd aanwezig kunt zijn?
Niet door alle keuzes over te nemen. Uiteindelijk komt er een moment waarop jij er niet naast zit. Dan moet je kind zelf bepalen of het ergens op klikt, persoonlijke informatie deelt, iets koopt, iemand blokkeert of vertelt wat er gebeurd is.
Dat vermogen ontstaat niet ineens wanneer een kind zestien of achttien wordt. Het ontwikkelt zich doordat een kind eerder ruimte heeft gekregen om keuzes te maken, fouten te maken, daarover na te denken en iemand in de buurt had bij wie het terechtkon wanneer het zelf niet wist wat het moest doen.
Dat is voor mij bewust ouderschap. Je geeft vrijheid die past bij de leeftijd en ontwikkeling van je kind. Je stelt grenzen wanneer die nodig zijn. Je toont interesse, kijkt soms mee en laat je dingen uitleggen. Naarmate je kind meer aankan, verandert jouw rol.
Maar je verdwijnt niet.
Zelfstandig worden betekent niet dat een kind alles alleen moet oplossen.
Misschien hoeven we hun digitale wereld helemaal niet bij te houden
Vandaag praten we over Roblox. Morgen is er een andere game, een nieuwe app, een nieuw sociaal platform of een technologie die op dit moment nog niet bestaat. De digitale wereld verandert sneller dan vrijwel iedere ouder kan volgen.
Ik was twaalf toen mijn eigen computerkennis die van mijn ouders begon te overstijgen. Dat was in een wereld van MS-DOS en losse computerspellen. Stel je dan eens voor hoe snel dat verschil nu kan ontstaan.
Misschien voeren we daarom het verkeerde gevecht wanneer we denken dat we alles moeten kennen om onze kinderen te kunnen beschermen. Je hoeft niet iedere game te spelen, iedere meme te begrijpen of iedere nieuwe functie te kennen om geïnteresseerd te kunnen zijn in wat je kind daar beleeft.
Je kunt vragen. Je kunt luisteren. Je kunt ernaast gaan zitten.
Misschien hoeven ouders de digitale wereld van hun kinderen helemaal niet bij te houden. Misschien moeten ze vooral voorkomen dat ze hun kinderen daarin alleen laten.
Niet door voortdurend over hun schouder mee te kijken. Niet door ieder probleem vooraf weg te nemen. Niet door zelfstandigheid onmogelijk te maken. Maar door dichtbij genoeg te blijven dat een kind weet waar het terechtkan wanneer iets groter wordt dan het zelf kan oplossen.
Ook wanneer het iets stoms heeft gedaan. Ook wanneer het zich schaamt. Ook wanneer het bang is voor jouw reactie. Ook wanneer jij werkelijk geen idee hebt waar het over praat.
Dan kun je altijd nog zeggen:
“Leg het mij uit.”
Misschien gaat dit helemaal niet over Roblox
Roblox maakt uiteindelijk vooral iets zichtbaar wat voor iedere generatie ouders opnieuw geldt. Je kind groeit op in een wereld die anders is dan de wereld waarin jij kind was.
Je kunt onmogelijk ieder pad alvast vrijmaken. Je kunt niet iedere verkeerde keuze voorkomen en je kunt niet naast je kind blijven staan totdat het volwassen is.
Je kunt wel ouder zijn.
Je stelt grenzen wanneer die nodig zijn en geeft vrijheid wanneer je kind eraan toe is. Je maakt bewuste keuzes, grijpt in wanneer een situatie daarom vraagt en accepteert tegelijkertijd dat zelfstandig worden onmogelijk is zonder ooit een verkeerde keuze te maken.
Ondertussen kan jouw aanwezigheid iets creëren wat geen algoritme, schermtijdlimiet of instelling voor ouderlijk toezicht kan bieden.
De zekerheid dat je kind er niet alleen voor staat.
Misschien raakt dat mij persoonlijk wel het meest. Ik weet hoe het is om jong te zijn en een wereld te ontdekken waarin je ouders je technisch niet meer kunnen volgen. Ik weet ook hoe het is om vijftien te zijn en het gevoel te hebben dat je met wat er werkelijk in je omgaat alleen bent.
Daarom wil ik die twee dingen niet met elkaar verwarren.
Een kind mag zelfstandig worden. Een kind mag ontdekken. Een kind mag gamen. Een kind mag fouten maken. Maar zelfstandig worden hoeft nooit te betekenen dat je het gevecht alleen moet voeren.
Misschien begint bewust ouderschap daarom niet met de vraag:
“Hoe bescherm ik mijn kind tegen Roblox?”
Maar met een veel moeilijkere vraag:
“Heb ik ervoor gezorgd dat mijn kind naar mij toe durft te komen wanneer ik het niet heb kunnen beschermen?”
Bronnen
Nederlands Jeugdinstituut - Welke apps, websites, games en series zijn geschikt voor mijn kind?
Nederlands Jeugdinstituut - Blijf met kind in gesprek over smartphonegebruik
Wereldgezondheidsorganisatie - Digital environments and mental health
Roblox - informatie over ouderlijk toezicht en leeftijdsgebonden accounts
Lubach, uitzending 1 oktober 2026 over Roblox
