Gordon staat deze maand op de cover van Men’s Health. Hij is 35 kilo afgevallen en zijn lichamelijke transformatie krijgt volop aandacht. Opvallend is dat dit niet de eerste keer is dat Gordon publiekelijk een aanzienlijk gewichtsverlies laat zien. Al in 2012 werkte hij met een personal trainer aan zijn gewicht, in 2015 sprak hij zelf over het jojo-effect en ook in 2022 en 2024 verschenen berichten over nieuwe afvalresultaten. Nu, in 2026, wordt opnieuw een lichamelijke transformatie gevierd.
Als personal trainer kijk ik met belangstelling naar dit soort verhalen. Het is mooi wanneer iemand investeert in zijn gezondheid en daar tevreden over is. Zeker wanneer, zoals Men’s Health over Gordon meldt, ook zijn diabetes type 2 in remissie is gekomen. Maar de herhaalde aandacht voor zijn gewichtsverlies roept bij mij een bredere vraag op. Waarom krijgt iemand die dertig kilo afvalt zoveel applaus, terwijl iemand die al twintig jaar consequent aandacht besteedt aan zijn gezondheid nauwelijks wordt opgemerkt?
We vieren verandering, maar zien het onderhoud niet
Een lichamelijke transformatie is gemakkelijk te herkennen. Twee foto’s naast elkaar maken zichtbaar dat iemand is veranderd. Het gewicht is afgenomen, de spieren zijn beter zichtbaar of de lichaamsomvang is kleiner geworden. Zo’n resultaat spreekt tot de verbeelding en krijgt daardoor gemakkelijk aandacht, zowel in de media als op sociale platforms.
Maar gezondheid laat zich moeilijker vastleggen in een indrukwekkend beeld. Iemand die al jarenlang regelmatig beweegt, bewust met zijn voeding omgaat en voldoende aandacht besteedt aan herstel, heeft misschien helemaal geen spectaculaire lichamelijke verandering doorgemaakt. Zijn gewicht kan jarenlang stabiel blijven en zijn uiterlijk hoeft nauwelijks te veranderen, terwijl hij ondertussen voortdurend investeert in zijn gezondheid.
Als personal trainer in Zwolle zie ik hoeveel tijd en aandacht er gaat zitten in het onderhouden van gezonde gewoontes. Mensen blijven trainen terwijl hun omstandigheden veranderen, passen hun activiteiten aan wanneer dat nodig is en maken steeds opnieuw keuzes die passen bij hun gezondheid. Dat is een langdurig proces waarin niet iedere verbetering zichtbaar is en waarin het behouden van wat iemand heeft opgebouwd eveneens waardevol kan zijn.
Toch lijkt onze waardering vooral uit te gaan naar de grootste zichtbare verandering. Iemand die dertig kilo verliest, krijgt felicitaties en bewondering, terwijl iemand die jarenlang gezond blijft nauwelijks aanleiding geeft tot een vergelijkbare reactie. Dat vind ik een merkwaardige tegenstelling, omdat het onderhouden van gezondheid minstens zoveel aandacht verdient als het veranderen van een lichaam.
Waarom ik geen voor-en-nafoto’s gebruik
In de fitnesswereld zijn voor-en-nafoto’s een veelgebruikt middel om resultaten te presenteren. De eerste foto laat zien hoe iemand eruitzag voordat hij begon, de tweede toont het resultaat na een bepaalde periode. Met een aantal verloren kilo’s of centimeters erbij ontstaat al snel de indruk dat het hele verhaal verteld is.
Voor mij is dat juist het probleem met deze manier van presenteren. Een voor-en-nafoto laat uitsluitend zien hoe een lichaam er op twee verschillende momenten uitziet. Je ziet niet hoe iemand zich lichamelijk voelt, welke gewoontes zijn veranderd of wat de invloed van die veranderingen is op zijn dagelijks leven. Ook mentale gezondheid, persoonlijke omstandigheden en de vraag of iemand zijn nieuwe gewoontes op langere termijn kan behouden, blijven buiten beeld.
Daar komt bij dat voor-en-nafoto’s niet voor iedereen motiverend werken. Wetenschappelijk onderzoek onder jonge vrouwen laat zien dat blootstelling aan dergelijke beelden negatieve gevolgen kan hebben voor hun stemming en de manier waarop zij naar hun eigen lichaam kijken. Dat betekent uiteraard niet dat iedere foto hetzelfde effect heeft, maar het maakt wel duidelijk dat we voorzichtig moeten zijn met de veronderstelling dat zulke beelden vanzelfsprekend bijdragen aan een gezondere leefstijl.
Ik kies er daarom voor om mijn werk niet met voor-en-na foto’s te promoten. Ik wil de gezondheid van iemand niet terugbrengen tot twee afbeeldingen waarop vooral zijn uiterlijk wordt beoordeeld. Een lichamelijk resultaat kan waardevol zijn, maar zonder het verhaal erachter weten we eigenlijk bijzonder weinig over wat er daadwerkelijk is veranderd.
Wanneer het lichaam van een klant reclame wordt
Er is nog een ander aspect aan voor-en-nafoto’s waar ik kritisch naar kijk. Personal trainers gebruiken zulke beelden regelmatig als bewijs van hun eigen deskundigheid. De lichamelijke verandering van een klant wordt gepresenteerd als een resultaat dat onder hun begeleiding is bereikt, waarna de foto’s dienen om nieuwe klanten te overtuigen.
Natuurlijk kan een personal trainer een belangrijke bijdrage leveren aan iemands ontwikkeling. Goede trainingen, deskundige begeleiding en een langdurige samenwerking kunnen veel betekenen. Maar degene die op de foto’s staat, heeft zelf de trainingen uitgevoerd, keuzes gemaakt en zijn dagelijkse gewoontes aangepast. Het is uiteindelijk zijn lichaam en zijn persoonlijke verhaal dat publiekelijk wordt gebruikt om de kwaliteit van een trainer te laten zien.
Ik vraag me daarom af hoeveel zo’n foto werkelijk zegt over het vakmanschap van de personal trainer. We weten immers niet hoe de samenwerking is verlopen, of iemand zich prettig voelde bij de begeleiding en wat het resultaat op langere termijn betekent voor zijn gezondheid. Een indrukwekkende lichamelijke verandering kan samengaan met uitstekende begeleiding, maar de foto op zichzelf bewijst dat niet.
Ook reviews en andere zichtbare resultaten vertellen slechts een deel van het verhaal. Ze kunnen waardevolle ervaringen van klanten laten zien, maar geven geen volledig inzicht in wat iemand als personal trainer voor een ander heeft betekend. Juist daarom vind ik het belangrijk om kritisch te blijven op de manier waarop we kwaliteit in de fitnesswereld beoordelen.
Gezondheid gaat verder dan een zichtbaar resultaat
Ik kijk naar gezondheid vanuit vier samenhangende pijlers: fysieke training, voeding en ritme, mentale helderheid en spirituele verdieping. Dit noem ik de MB-methode. Daarbij gaat mentale helderheid over het onderzoeken wie je bent, wat je belangrijk vindt en vanuit welke overtuigingen je leeft. Spirituele verdieping richt zich op de vraag waarom je bepaalde keuzes maakt en welke betekenis die keuzes voor je hebben.
Dat perspectief maakt een lichamelijke verandering niet minder waardevol, maar plaatst haar wel in een groter geheel. Iemand kan gewicht verliezen zonder zich wezenlijk beter te voelen, terwijl een ander zijn gezondheid aanzienlijk kan verbeteren zonder dat zijn uiterlijk opvallend verandert. Ook het jarenlang behouden van gezonde gewoontes kan een betekenisvol resultaat zijn, zelfs wanneer dat nauwelijks zichtbaar is voor de buitenwereld.
Na meer dan twintig jaar werken als personal trainer vind ik het interessant hoe sterk onze aandacht nog altijd uitgaat naar lichamelijke veranderingen die we kunnen fotograferen, wegen of meten. Natuurlijk zijn metingen nuttig en kunnen ze belangrijke informatie geven over iemands ontwikkeling. Maar wanneer we gezondheid uitsluitend aan zulke resultaten afmeten, missen we een groot deel van wat gezond leven werkelijk inhoudt.
Daarom kom ik terug bij de vraag waarmee dit verhaal begon. We applaudisseren wanneer iemand tientallen kilo’s afvalt en bewonderen de foto’s waarop het verschil zichtbaar is. Die waardering hoeft niemand te worden afgenomen. Maar misschien mogen we ook eens wat vaker stilstaan bij mensen die al jarenlang aandacht besteden aan hun gezondheid, zonder dat daar ooit een spectaculaire transformatie uit voortkomt.
