Biohacking is het doelbewust beïnvloeden van biologische processen om de gezondheid, lichamelijke of mentale prestaties of levensduur te verbeteren. Dat kan met beweging, voeding en slaap, maar ook met technologie, supplementen, medicijnen en experimentele behandelingen.
Sommige vormen van biohacking hebben aantoonbare gezondheidsvoordelen. Andere beïnvloeden alleen meetbare waarden in het lichaam, zonder dat bewezen is dat mensen er gezonder of ouder door worden.
Het belangrijkste onderscheid is dat tussen wat biologisch mogelijk is, wat bij mensen daadwerkelijk is aangetoond en wat nog een onbewezen belofte is.
Deze kennispublicatie beantwoordt 50 vragen over biohacking, de betekenis ervan in Nederland, wetenschappelijk onderzoek naar veroudering, bekende biohackers en de risico’s van experimentele behandelingen.
Wat is biohacking?
Biohacking is het bewust aanpassen of onderzoeken van biologische processen om lichamelijke of mentale prestaties, gezondheid of levensduur te beïnvloeden.
Het begrip omvat uiteenlopende activiteiten: van slaap en beweging analyseren tot experimenteren met voedingssupplementen, medicijnen en biotechnologie.
Er bestaat geen universeel vastgestelde wetenschappelijke definitie van biohacking. Het is een verzamelnaam en geen afzonderlijk erkend medisch specialisme.
Daarom zegt het woord biohacking op zichzelf niets over de werkzaamheid of veiligheid van een behandeling. Die beoordeling kan uitsluitend per interventie plaatsvinden.
Wat betekent biohacking in het Nederlands?
Biohacking is een Engels leenwoord dat ook in Nederland wordt gebruikt.
Het bestaat uit bio, verwijzend naar biologische processen, en hacking, een term die oorspronkelijk vooral bekend werd door het onderzoeken en aanpassen van technologie.
In de Nederlandse gezondheidscontext betekent biohacking doorgaans het doelbewust optimaliseren van lichamelijke en mentale processen.
In het Engels heeft het woord daarnaast een specifieke betekenis binnen do-it-yourself biology: het zelfstandig uitvoeren van biologische experimenten, bijvoorbeeld met micro-organismen of genetisch materiaal.
De Nederlandse en Engelse betekenissen komen dus grotendeels overeen, maar de context bepaalt of het over gezondheidsoptimalisatie of biotechnologische experimenten gaat.
Wat is het verschil tussen biohacking en een gezonde leefstijl?
Een gezonde leefstijl bestaat uit gedragingen waarvan bekend is dat ze bijdragen aan gezondheid, zoals bewegen, evenwichtig eten, voldoende slapen en niet roken.
Biohacking gebruikt deze gedragingen vaak als uitgangspunt, maar voegt daar bewust experimenteren, meten of optimaliseren aan toe.
Iemand kan bijvoorbeeld regelmatig wandelen om gezond te blijven. Een ander meet tijdens dezelfde wandeling zijn hartslag, herstel en energieverbruik om trainingsaanpassingen te onderzoeken.
De lichamelijke voordelen van wandelen veranderen niet doordat de activiteit biohacking wordt genoemd.
Hoe werkt biohacking in het menselijk lichaam?
Biohacking heeft geen afzonderlijk biologisch werkingsmechanisme. Het effect hangt af van de gekozen interventie.
Krachttraining stimuleert aanpassingen in spieren en zenuwstelsel. Voeding beïnvloedt de beschikbaarheid van energie en voedingsstoffen. Lichtblootstelling kan de biologische klok beïnvloeden.
Medicijnen en experimentele behandelingen kunnen specifieke moleculaire processen beïnvloeden, zoals celsignalering, ontstekingsreacties of stofwisseling.
Een verandering in zo’n proces is echter niet automatisch een gezondheidsverbetering. Daarvoor moet worden onderzocht of de verandering leidt tot een relevante uitkomst, zoals minder ziekte, beter lichamelijk functioneren of een lagere sterftekans.
Welke soorten biohacking bestaan er?
Biohacking kan praktisch worden ingedeeld in vier groepen.
Leefstijlgerichte biohacking: voeding, beweging, slaap, licht en herstel.
Meetgerichte biohacking: smartwatches, glucosemeters, bloedonderzoek en biologische-leeftijdstesten.
Farmacologische biohacking: supplementen, medicijnen en andere stoffen die biologische processen beïnvloeden.
Experimentele biohacking: genetische ingrepen, celbehandelingen en andere biotechnologische experimenten.
Deze indeling beschrijft de toepassingen. Ze vormt geen rangorde van werkzaamheid of veiligheid.
Wat is het verschil tussen biohacking, longevity en anti-aging?
Biohacking beschrijft vooral een manier van experimenteren met biologische processen.
Longevity betekent lang leven en wordt binnen gezondheidswetenschappen gebruikt voor onderzoek naar levensduur en gezond ouder worden.
Anti-aging verwijst naar het tegengaan van veroudering, maar wordt ook veel gebruikt bij cosmetische behandelingen en commerciële gezondheidsproducten.
Een longevityonderzoek kan bijvoorbeeld onderzoeken of spierkracht samenhangt met sterfte. Een biohacker kan vervolgens krachttraining gebruiken om zijn spierkracht te verbeteren.
De begrippen overlappen, maar betekenen niet hetzelfde.
Wie is Dave Asprey en welke rol speelt hij binnen biohacking?
Dave Asprey is een Amerikaanse ondernemer, auteur en bekende promotor van biohacking.
Hij werd onder meer bekend door Bulletproof Coffee, een drank met koffie, boter en MCT-olie, en door zijn commerciële activiteiten rond gezondheidsoptimalisatie.
Asprey heeft bijgedragen aan de popularisering van het idee dat mensen hun gezondheid en prestaties actief kunnen optimaliseren door hun voeding, leefstijl en biologische processen te beïnvloeden. Zijn aanpak omvat zowel algemeen onderzochte leefstijlinterventies als producten en behandelingen waarvoor de wetenschappelijke onderbouwing beperkt is.
Wat is wetenschappelijk bewezen?
Cafeïne kan de alertheid tijdelijk verbeteren. MCT-vetten kunnen door het lichaam als energiebron worden gebruikt. Daaruit volgt echter niet dat Bulletproof Coffee veroudering vertraagt of het leven verlengt.
Ook voor de bredere verzameling commerciële biohackingbehandelingen die Asprey promoot, bestaat geen gezamenlijk wetenschappelijk bewijs voor levensverlenging.
Zijn invloed op de bekendheid van biohacking staat daarmee los van de vraag of zijn specifieke gezondheidsclaims wetenschappelijk zijn aangetoond.
Is biohacking wetenschappelijk bewezen?
Biohacking als geheel is niet wetenschappelijk bewezen. Afzonderlijke interventies kunnen dat wel zijn.
Regelmatige lichamelijke activiteit heeft overtuigende gezondheidsvoordelen. Voor bepaalde medicijnen bestaan bewezen effecten bij specifieke aandoeningen.
Voor veel commerciële anti-verouderingsbehandelingen ontbreekt daarentegen bewijs dat gezonde mensen daadwerkelijk langer leven.
Bij wetenschappelijk onderzoek zijn drie verschillen belangrijk:
Een effect in cellen of proefdieren is geen bewezen effect bij mensen.
Een verandering in een bloedwaarde is geen automatisch bewijs voor betere gezondheid.
Een verband met lagere sterfte betekent niet noodzakelijk dat een interventie dat verschil heeft veroorzaakt.
De kwaliteit van het onderzoek en de daadwerkelijk gemeten uitkomst bepalen hoe sterk een claim is.
Kun je met biohacking langer leven?
Sommige gedragingen die tegenwoordig biohacking worden genoemd, verminderen aantoonbaar gezondheidsrisico’s en de kans op vroegtijdig overlijden.
Voorbeelden zijn stoppen met roken, voldoende bewegen en het behandelen van verhoogde bloeddruk wanneer daar een medische indicatie voor bestaat.
Voor experimentele longevitybehandelingen zoals NAD+-infusen, rapamycine bij gezonde mensen en jongbloedtransfusies is geen verlenging van de menselijke levensduur aangetoond.
Er bestaat bovendien geen behandeling die garandeert dat iemand een bepaalde leeftijd bereikt.
Wat is het verschil tussen levensduur en gezonde levensjaren?
Levensduur, of lifespan, is het totale aantal jaren dat iemand leeft.
Gezonde levensjaren, of healthspan, verwijzen naar de periode waarin iemand relatief gezond functioneert, zonder ernstige ziekte of grote beperkingen.
Iemand kan 95 jaar worden, maar vanaf zijn zeventigste ernstig beperkt zijn door ziekte. Een ander kan op hoge leeftijd langer zelfstandig functioneren.
Daarom onderzoeken wetenschappers naast sterfte ook spierkracht, mobiliteit, chronische ziekten, zelfstandigheid en kwaliteit van leven.
Een langere levensduur betekent niet automatisch meer gezonde levensjaren.
Kun je biologische veroudering vertragen?
Er bestaat experimenteel bewijs dat bepaalde biologische kenmerken van veroudering bij mensen beïnvloedbaar zijn.
Wat is onderzocht?
In de gerandomiseerde CALERIE-studie werden 220 volwassenen zonder obesitas gedurende twee jaar onderzocht. De interventiegroep kreeg een doelstelling van 25% caloriebeperking.
Onderzoekers vonden met de DunedinPACE-methode een kleine gunstige verandering in het geschatte biologische verouderingstempo. Twee andere biologische-leeftijdsmetingen, PhenoAge en GrimAge, lieten geen statistisch significant effect zien.
Het onderzoek toonde geen verlenging van de daadwerkelijke levensduur aan.
Wat betekent dit?
Bepaalde moleculaire verouderingsmarkers kunnen door leefstijlinterventies veranderen. Of die veranderingen uiteindelijk leiden tot minder ziekte of een langer leven, vereist aanvullend onderzoek met klinische uitkomsten.
Wat is biologische leeftijd en hoe wordt die gemeten?
Biologische leeftijd is een schatting van lichamelijke veroudering op basis van biologische kenmerken.
Onderzoekers gebruiken onder meer DNA-methylering, bloedwaarden, orgaanfunctie en lichamelijke prestaties.
DNA-methylering betreft chemische veranderingen die invloed hebben op de regulatie van genactiviteit. Bepaalde patronen veranderen met de leeftijd en vormen de basis voor zogenoemde epigenetische klokken.
Biologische leeftijd is geen rechtstreeks meetbaar getal zoals kalenderleeftijd. Het is een uitkomst van een statistisch model.
Daarom kunnen verschillende biologische-leeftijdstesten bij dezelfde persoon verschillende resultaten geven.
Hoe betrouwbaar zijn biologische-leeftijdstesten?
Dat hangt af van de gebruikte methode en waarvoor de test is ontwikkeld.
Sommige epigenetische klokken kunnen kalenderleeftijd relatief nauwkeurig schatten. Andere modellen zijn ontwikkeld om verbanden met ziekte, sterfte of veranderingen in gezondheid te onderzoeken.
Een test die samenhangt met sterfterisico is daarmee nog niet automatisch geschikt om de werkzaamheid van een individuele behandeling vast te stellen.
Ook kunnen meetvariatie, gebruikte algoritmen en verschillen tussen onderzochte populaties de uitslag beïnvloeden.
Een commerciële uitslag van bijvoorbeeld 35 jaar bij iemand van 45 bewijst dus niet dat die persoon tien jaar langer zal leven.
Kun je met biohacking 100 jaar oud worden?
Biohacking kan niet garanderen dat iemand 100 jaar wordt.
Levensduur hangt samen met genetische factoren, leefomgeving, gedrag, medische zorg, ziekteontwikkeling en toeval.
Gezond gedrag kan de kans op vroegtijdig overlijden verminderen, maar het kan geen specifieke eindleeftijd voorspellen.
Ook iemand die zijn hele leven voldoende beweegt, gezond eet en niet rookt, kan een ernstige ziekte ontwikkelen.
Honderd jaar bereiken is mogelijk, maar geen gegarandeerd resultaat van gezondheidsoptimalisatie.
Wie is Bryan Johnson en wat is wetenschappelijk bewezen van zijn biohackingaanpak?
Bryan Johnson is een Amerikaanse ondernemer die bekend werd door zijn uitgebreide persoonlijke experimenten met gezondheid, biologische leeftijd en levensverlenging.
Met zijn Blueprint-aanpak combineert hij onder meer training, voeding, slaap, supplementen en uitgebreide gezondheidsmetingen.
Johnson onderzoekt hoe hij zijn lichamelijke veroudering zo ver mogelijk kan vertragen. Hij gebruikt daarvoor zowel algemeen onderzochte leefstijlinterventies als experimentele toepassingen.
In oktober 2026 sprak hij publiekelijk over zijn ambitie om een leeftijd van 300 jaar vergelijkbaar te maken met 70 jaar nu. Dat is een toekomstvisie, geen wetenschappelijk aangetoonde mogelijkheid.
Wat is wetenschappelijk bewezen?
Regelmatige beweging, voldoende slaap en een gezond voedingspatroon hebben een wetenschappelijke basis.
Voor zijn volledige combinatie van supplementen, metingen en experimentele behandelingen bestaat echter geen gecontroleerd onderzoek dat aantoont dat deze aanpak zijn levensduur verlengt.
Een persoonlijke verbetering in biomarkers is bovendien geen bewijs dat een behandeling ook bij andere mensen werkt.
Wat betekent dit?
Johnson laat zien hoe ver individuele gezondheidsoptimalisatie kan gaan. Zijn experimenten kunnen onderzoeksvragen opleveren, maar vervangen geen onafhankelijke klinische onderzoeken.
Welke leefstijlveranderingen zijn bewezen effectief voor gezond ouder worden?
De sterkste wetenschappelijke onderbouwing bestaat voor regelmatige lichamelijke activiteit, niet roken, een gezond voedingspatroon en het behandelen van bekende medische risicofactoren.
De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert volwassenen wekelijks 150–300 minuten matig intensief bewegen of 75–150 minuten intensief bewegen, aangevuld met spierversterkende activiteiten op minstens twee dagen.
Ook de behandeling van hypertensie, diabetes en andere aandoeningen kan de kans op ernstige gezondheidsproblemen verminderen.
De grootste gezondheidswinst komt daarmee niet noodzakelijk voort uit nieuwe technologie. Veel bewezen interventies bestaan al tientallen jaren.
Welke invloed heeft krachttraining op gezond ouder worden?
Krachttraining helpt spierkracht en lichamelijk functioneren te behouden en kan de kans op beperkingen bij het ouder worden verminderen.
Spierkracht is belangrijk voor dagelijkse activiteiten zoals opstaan, traplopen, tillen en het bewaren van evenwicht.
Langdurige observationele onderzoeken vinden daarnaast verbanden tussen spierversterkende activiteiten en een lager sterfterisico.
De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert spierversterkende activiteiten voor alle grote spiergroepen op minstens twee dagen per week.
Voor ouderen met een verhoogd valrisico worden daarnaast functionele balans- en krachtactiviteiten aanbevolen.
Wat betekent dit?
Krachttraining heeft bewezen voordelen voor het lichamelijk functioneren. Het precieze aantal extra levensjaren dat krachttraining veroorzaakt, is niet vastgesteld.
Verlengt conditietraining de levensduur?
Regelmatige conditietraining hangt overtuigend samen met een lagere kans op vroegtijdig overlijden.
Aerobe activiteiten zoals fietsen, zwemmen, wandelen en hardlopen verbeteren het cardiovasculaire functioneren.
Grootschalige onderzoeken laten zien dat lichamelijk actieve mensen gemiddeld een lager risico hebben op hart- en vaatziekten en sterfte dan mensen die weinig bewegen.
De WHO beoordeelt het bewijs voor de relatie tussen lichamelijke activiteit en lagere totale sterfte als sterk.
Conditietraining behoort daarmee tot de best onderbouwde leefstijlinterventies om gezondheidsrisico’s te verminderen. De individuele levensverlenging kan echter niet exact worden voorspeld.
Heeft spiermassa invloed op hoe gezond je ouder wordt?
Spiermassa speelt een belangrijke rol bij kracht, beweging, stofwisseling en zelfstandigheid.
Tijdens het ouder worden kunnen spiermassa en spierfunctie afnemen. Een ernstige combinatie van verminderde spiermassa en spierkracht wordt sarcopenie genoemd.
Spierkracht is daarbij niet hetzelfde als spiermassa. Twee mensen met vergelijkbare spiermassa kunnen sterk verschillen in kracht en functioneren.
Voor gezond ouder worden zijn daarom spierkracht, mobiliteit en het vermogen om dagelijkse activiteiten uit te voeren minstens zo relevant als de hoeveelheid spiermassa.
Meer spiermassa betekent niet automatisch een langere levensduur.
Kan intermittent fasting veroudering vertragen?
Intermittent fasting kan helpen bij gewichtsbeheersing en bepaalde stofwisselingswaarden verbeteren. Het is niet bewezen dat deze eetstrategie de menselijke levensduur verlengt.
Wat is onderzocht?
In een gerandomiseerd onderzoek, gepubliceerd in The New England Journal of Medicine in 2022, werden 139 volwassenen met obesitas gedurende twaalf maanden onderzocht.
Een groep beperkte de calorie-inname. De andere groep combineerde caloriebeperking met eten binnen een tijdvenster van acht uur.
Het gewichtsverlies verschilde niet statistisch significant tussen beide groepen.
Het onderzoek toonde geen extra voordeel van het eetvenster voor gewichtsverlies en onderzocht geen levensverlenging.
Wat betekent dit?
Intermittent fasting kan een praktische manier zijn om de voedselinname te organiseren. Een bijzonder anti-verouderingseffect bij mensen is niet aangetoond.
Leef je langer door minder calorieën te eten?
Bij verschillende diersoorten kan caloriebeperking de levensduur verlengen. Bij mensen is dat nog niet bewezen.
Wat is onderzocht?
De CALERIE-studie onderzocht gedurende twee jaar 220 volwassenen zonder obesitas.
De deelnemers in de interventiegroep verminderden hun calorie-inname gemiddeld met ongeveer 12%.
Onderzoekers vonden met DunedinPACE een kleine gunstige verandering in het geschatte biologische verouderingstempo.
Twee andere biologische-leeftijdsmetingen lieten geen significant effect zien. Het onderzoek was bovendien niet ontworpen om een verschil in levensduur vast te stellen.
Nature Aging
Langdurige caloriebeperking kan nadelen hebben wanneer onvoldoende energie, eiwitten of andere voedingsstoffen worden ingenomen. Bij ouderen kan ongewenst gewichtsverlies het behoud van spiermassa bemoeilijken.
Wat betekent dit?
Caloriebeperking beïnvloedt bepaalde biologische processen. Dat mensen daardoor langer leven, is niet aangetoond. Minder eten is bovendien niet automatisch gezonder eten.
Welke voeding helpt om gezond ouder te worden?
Voedingspatronen met veel groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten en overwegend onverzadigde vetten worden in onderzoek geassocieerd met gunstigere gezondheidsuitkomsten.
Het mediterrane voedingspatroon is uitgebreid onderzocht.
In de PREDIMED-studie bij mensen met een verhoogd cardiovasculair risico verminderde een mediterraan voedingspatroon, aangevuld met extra vierge olijfolie of noten, het risico op ernstige cardiovasculaire gebeurtenissen vergeleken met de controlegroep.
De oorspronkelijke publicatie werd later ingetrokken en opnieuw geanalyseerd vanwege problemen met de randomisatie. De heranalyse rapporteerde nog steeds een gunstig effect.
Voeding beïnvloedt daarnaast lichaamsgewicht, bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker.
De kwaliteit van het totale voedingspatroon is belangrijker dan één zogenaamd levensverlengend voedingsmiddel.
Kun je langer leven door beter te slapen?
Onvoldoende of sterk verstoorde slaap hangt samen met verschillende gezondheidsproblemen, waaronder een verhoogd risico op cardiometabole aandoeningen.
Voor volwassenen wordt doorgaans zeven tot negen uur slaap per nacht als passende richtlijn gehanteerd, met individuele verschillen.
Slaap is belangrijk voor cognitief functioneren, herstel, hormonale regulatie en het immuunsysteem.
Een verband tussen slaapduur en sterfte bewijst echter niet dat iemand die zijn slaap van zes naar acht uur verbetert automatisch langer leeft.
Voldoende en kwalitatief goede slaap is belangrijk voor gezondheid en dagelijks functioneren. Het aantal extra levensjaren dat slaapoptimalisatie oplevert, is niet vastgesteld.
Heeft stress invloed op biologische veroudering?
Langdurige psychosociale stress kan samenhangen met veranderingen in ontstekingsprocessen, hormoonregulatie en bepaalde biologische verouderingsmarkers.
Onderzoek naar chronische stress laat bijvoorbeeld verbanden zien met DNA-methyleringspatronen en andere fysiologische veranderingen.
Die verbanden zijn complex. Gezondheid, slaap, leefomstandigheden en gedrag kunnen de uitkomsten mede beïnvloeden.
Ook is stress niet één uniform verschijnsel. Een korte fysieke of mentale uitdaging is biologisch iets anders dan langdurige stress zonder voldoende herstel.
Er bestaat geen bewezen formule waarmee een bepaalde hoeveelheid stress rechtstreeks wordt omgerekend naar verloren levensjaren.
Heeft koud douchen of een ijsbad bewezen gezondheidsvoordelen?
Koude blootstelling veroorzaakt meetbare lichamelijke reacties, waaronder veranderingen in ademhaling, hartslag, bloedvaten en activiteit van het autonome zenuwstelsel.
Wat is onderzocht?
In een Nederlands gerandomiseerd onderzoek onder 3.018 deelnemers leidde een periode van koud afdouchen tot ongeveer 29% minder zelfgerapporteerd ziekteverzuim.
Het aantal dagen waarop deelnemers zich ziek voelden, nam echter niet significant af.
Dit betekent dat de onderzoekers een verschil vonden in afwezigheid van werk, niet in daadwerkelijk gemeten ziektefrequentie.
Koude onderdompeling kan bovendien risico’s veroorzaken, zoals een plotselinge stijging van de ademhalingsfrequentie en cardiovasculaire belasting.
Wat betekent dit?
Koude blootstelling heeft fysiologische effecten. Dat koud douchen of ijsbaden het immuunsysteem structureel versterken of het leven verlengen, is niet bewezen.
Helpt de sauna om langer te leven?
Regelmatig saunagebruik wordt in observationeel onderzoek geassocieerd met een lagere kans op cardiovasculaire sterfte en totale sterfte.
Wat is onderzocht?
Een Fins cohortonderzoek, gepubliceerd in JAMA Internal Medicine in 2015, volgde 2.315 mannen van middelbare leeftijd gedurende een mediane periode van ongeveer 20,7 jaar.
Vergeleken met mannen die eenmaal per week de sauna gebruikten, hadden mannen met vier tot zeven saunabezoeken per week een lagere cardiovasculaire en totale sterfte.
Het onderzoek was observationeel. Andere verschillen tussen de groepen kunnen de uitkomsten mede verklaren.
Bovendien betrof het Finse mannen, waardoor de resultaten niet zonder meer voor iedere bevolkingsgroep gelden.
Wat betekent dit?
Er bestaat een interessant verband tussen saunagebruik en lagere sterfte. Dat de sauna op zichzelf de menselijke levensduur verlengt, is niet bewezen.
Welke biohacking-supplementen werken echt?
Er bestaat geen voedingssupplement waarvan overtuigend is aangetoond dat het de levensduur van gezonde mensen verlengt.
Sommige supplementen hebben wel bewezen toepassingen. Vitamine B12 kan een tekort behandelen. Creatine kan in combinatie met krachttraining de spierprestaties verbeteren. Vitamine D kan bij een tekort belangrijk zijn voor de botgezondheid.
Dat zijn specifieke gezondheids- of prestatie-effecten, geen bewezen levensverlenging.
Bij populaire longevitysupplementen zoals NMN en resveratrol ontbreken overtuigende onderzoeken waarin gezonde mensen daadwerkelijk langer leven.
De aanwezigheid van een biologisch werkingsmechanisme is onvoldoende bewijs voor een gezondheidsvoordeel.
Wat is NAD+ en helpt het tegen veroudering?
NAD+ staat voor nicotinamide-adenine-dinucleotide. Het is een molecuul dat in vrijwel alle menselijke cellen voorkomt.
NAD+ speelt een belangrijke rol bij energieomzetting, stofwisseling en processen die betrokken zijn bij DNA-herstel.
Omdat de beschikbaarheid en verwerking van NAD+ met leeftijd en gezondheidstoestand kunnen veranderen, onderzoeken wetenschappers of beïnvloeding ervan gevolgen heeft voor veroudering.
Wat is onderzocht?
Een systematische review uit 2026 analyseerde 113 onderzoeken: 33 interventiestudies bij mensen en 80 dierstudies.
Bij mensen bleken orale voorlopers zoals nicotinamideriboside (NR) en NMN bepaalde NAD-gerelateerde waarden te kunnen verhogen.
De effecten op lichamelijk functioneren, stofwisseling en andere klinisch relevante gezondheidsuitkomsten waren wisselend, beperkt of afwezig.
Er waren geen geschikte klinische uitkomstenstudies die aantoonden dat NAD+-infusen veroudering tegengaan.
Wat betekent dit?
NAD+ is essentieel voor normale celfuncties. Het verhogen van NAD+-gerelateerde waarden is echter niet hetzelfde als bewezen verjonging of levensverlenging.
Wat is NMN en werkt het als anti-aging supplement?
NMN staat voor nicotinamide-mononucleotide. Het is een stof die het lichaam kan gebruiken bij de aanmaak van NAD+.
NMN wordt verkocht met claims over energie, stofwisseling en veroudering.
Wat is onderzocht?
De systematische review uit 2026 omvatte 28 gerandomiseerde en vijf niet-gerandomiseerde interventiestudies bij mensen naar NAD+-gerelateerde stoffen.
Orale NMN-suppletie kon in verschillende onderzoeken bepaalde NAD-gerelateerde biomarkers verhogen.
De resultaten op relevante gezondheidsuitkomsten waren echter inconsistent. Veel studies duurden slechts enkele weken of maanden.
Van de 28 gerandomiseerde studies had volgens de reviewers slechts één een laag algemeen risico op vertekening; bij de overige bestonden enige of aanzienlijke zorgen over de onderzoekskwaliteit.
Wat betekent dit?
NMN kan biologische markers beïnvloeden, maar er is geen overtuigend bewijs dat NMN gezonde mensen langer laat leven. Ook de veiligheid van langdurig gebruik is onvoldoende vastgesteld.
Werkt resveratrol om langer te leven?
Resveratrol is een plantaardige stof die onder meer voorkomt in druiven, bessen en rode wijn.
De belangstelling ontstond mede door laboratoriumonderzoek naar processen die betrokken zijn bij veroudering.
Bij sommige experimentele modellen zijn gunstige effecten gevonden, maar resultaten verschillen tussen diersoorten, doseringen en omstandigheden.
Bij mensen hebben klinische onderzoeken geen overtuigende levensverlenging aangetoond.
Bovendien is de biologische beschikbaarheid van resveratrol na orale inname beperkt en zijn de resultaten voor stofwisselings- en cardiovasculaire uitkomsten inconsistent.
Resveratrol is daarmee geen bewezen anti-verouderingssupplement. Rode wijn drinken om resveratrol binnen te krijgen is evenmin een wetenschappelijk onderbouwde strategie voor een langer leven.
Kan metformine veroudering vertragen bij gezonde mensen?
Metformine is een geneesmiddel dat voornamelijk wordt gebruikt bij diabetes type 2.
Het beïnvloedt onder andere de glucoseproductie in de lever en de gevoeligheid voor insuline.
Onderzoekers bestuderen metformine ook vanwege mogelijke effecten op processen die samenhangen met veroudering.
Observationele onderzoeken bij mensen met diabetes hebben interessante verbanden gevonden tussen metforminegebruik en bepaalde gezondheidsuitkomsten.
Deze resultaten bewijzen echter niet dat gezonde mensen door metformine langer leven. Mensen met diabetes verschillen immers van mensen zonder diabetes, en observationele vergelijkingen kunnen worden beïnvloed door andere factoren.
Metformine kan bovendien bijwerkingen veroorzaken, waaronder maag-darmklachten en een verminderde vitamine-B12-status.
Metformine is een bewezen geneesmiddel voor specifieke medische indicaties, maar geen bewezen levensverlengende behandeling voor gezonde mensen.
Wat is rapamycine en kan het de levensduur verlengen?
Rapamycine, ook bekend als sirolimus, is een geneesmiddel dat onder meer wordt gebruikt om afstotingsreacties na orgaantransplantaties te voorkomen.
De stof remt het mTOR-signaalpad, dat betrokken is bij celgroei, eiwitsynthese en stofwisseling.
Wat is onderzocht?
Bij muizen kan rapamycine de levensduur verlengen. Dat maakt het een belangrijk onderzoeksgebied binnen de verouderingsbiologie.
Een systematische review uit 2024 in The Lancet Healthy Longevity beoordeelde 19 menselijke studies naar rapamycine en verwante middelen.
De onderzoekers vonden bij bepaalde groepen verbeteringen in enkele fysiologische parameters, onder andere gerelateerd aan het immuun- en cardiovasculaire functioneren.
Voor andere onderzochte functies waren geen significante voordelen zichtbaar. Bij mensen met leeftijdsgerelateerde aandoeningen werden onder meer meer infecties en verhogingen van cholesterol en triglyceriden gerapporteerd.
De review leverde geen bewijs voor een langere menselijke levensduur.
Een aanvullende review uit 2025 concludeerde eveneens dat rapamycine nog geen bewezen behandeling is om veroudering bij gezonde oudere volwassenen te vertragen.
Wat betekent dit?
Rapamycine is wetenschappelijk interessant vanwege de resultaten bij proefdieren. Gebruik als anti-verouderingsbehandeling bij gezonde mensen is experimenteel en niet bewezen effectief.
Heeft roodlichttherapie wetenschappelijk bewezen voordelen?
Roodlichttherapie maakt gebruik van rood of nabij-infraroodlicht. Binnen onderzoek wordt vaak gesproken over photobiomodulation.
Het licht kan bepaalde biologische processen in weefsels beïnvloeden. De effecten hangen onder andere af van golflengte, intensiteit, blootstellingsduur en behandelde locatie.
Voor specifieke toepassingen bestaan klinische onderzoeken, bijvoorbeeld naar bepaalde huidproblemen, pijnklachten en de preventie van orale mucositis bij geselecteerde patiënten die kankerbehandelingen ondergaan.
Dat betekent niet dat alle commerciële roodlichtapparaten dezelfde effecten hebben.
Voor algemene verjonging of verlenging van de menselijke levensduur bestaat geen overtuigend bewijs.
Kunnen stamcelbehandelingen veroudering tegengaan?
Stamcellen zijn cellen die zichzelf kunnen vernieuwen en onder bepaalde omstandigheden kunnen uitgroeien tot gespecialiseerde celtypen.
Stamceltransplantaties hebben bewezen medische toepassingen, bijvoorbeeld bij bepaalde bloedziekten en vormen van kanker.
Daarnaast onderzoeken wetenschappers of stamcellen kunnen bijdragen aan het herstellen van beschadigde weefsels.
Commerciële anti-verouderingsbehandelingen met stamcellen gaan echter vaak verder dan het beschikbare klinische bewijs.
De resultaten van een bewezen stamcelbehandeling voor een ernstige ziekte kunnen niet worden vertaald naar een algemeen verjongingseffect bij gezonde mensen.
Stamcelgeneeskunde heeft belangrijke bewezen toepassingen, maar stamcelbehandelingen om gezonde mensen jonger te maken of langer te laten leven zijn niet bewezen.
Kunnen bloedtransfusies met jong bloed je verjongen?
Er is geen overtuigend klinisch bewijs dat transfusies met bloedplasma van jonge donoren gezonde mensen verjongen.
Wat is onderzocht?
Experimenteel onderzoek met dieren heeft vragen opgeroepen over de invloed van factoren in het bloed op verouderingsprocessen.
Daaruit ontstond commerciële belangstelling voor transfusies met plasma van jonge donoren.
De Amerikaanse Food and Drug Administration waarschuwde in 2019 voor dergelijke behandelingen en herhaalde haar standpunt in december 2024.
De FDA verklaarde geen klinisch bewijs te kennen dat jong donorplasma normale veroudering, geheugenverlies of andere geclaimde aandoeningen effectief tegengaat.
Transfusies kunnen bovendien ernstige bijwerkingen veroorzaken.
Wat betekent dit?
Jongbloedtransfusies zijn geen bewezen verjongingsbehandeling. De commerciële claims worden niet ondersteund door overtuigende klinische resultaten.
Welke biohacking-apparaten werken echt?
Dat hangt af van wat het apparaat meet of behandelt.
Een gevalideerde bloeddrukmeter kan betrouwbare informatie geven over bloeddruk. Een medisch voorgeschreven CPAP-apparaat kan effectief zijn bij obstructieve slaapapneu. Een continue glucosemeter is waardevol voor bepaalde mensen met diabetes.
Andere apparaten, zoals commerciële slaaptrackers, stressmeters en biologische-leeftijdsscanners, leveren vooral schattingen of indirecte metingen.
De belangrijkste vraag is niet hoeveel gegevens een apparaat verzamelt, maar of de meting betrouwbaar is en of het gebruik ervan tot betere gezondheidsuitkomsten leidt.
Sommige gezondheidstechnologieën hebben bewezen medische waarde. Voor een groot deel van de commerciële biohackingapparatuur is levensverlenging niet aangetoond.
Wat kun je met een smartwatch meten voor je gezondheid?
Veel smartwatches kunnen onder meer hartslag, beweging, slaapduur en geschatte energieverbranding registreren.
Sommige modellen beschikken daarnaast over functies voor hartritmeanalyse, zuurstofsaturatie of huidtemperatuur.
De nauwkeurigheid verschilt per apparaat, activiteit en gemeten variabele.
Hartslagmetingen in rust zijn bij geschikte omstandigheden vaak redelijk betrouwbaar. Geschatte calorieverbranding en slaapfasen zijn doorgaans minder nauwkeurig.
Een smartwatch kan nuttig zijn om veranderingen in activiteit en bepaalde fysiologische patronen te volgen.
Een smartwatch vervangt geen medische diagnose. Meer gegevens verzamelen leidt ook niet automatisch tot betere gezondheid.
Wat is HRV en wat zegt het over je herstel?
HRV staat voor heart rate variability, oftewel hartslagvariabiliteit.
Het beschrijft de variatie in tijd tussen opeenvolgende hartslagen.
HRV wordt beïnvloed door onder meer het autonome zenuwstelsel, ademhaling, slaap, lichamelijke belasting, ziekte en leeftijd.
Bij sporters kan het volgen van HRV over langere tijd aanvullende informatie geven over de reactie op training en herstel.
Een lage HRV betekent echter niet automatisch dat iemand overtraind is. Een hoge HRV betekent evenmin dat iemand volledig hersteld is.
Meetmoment, meetmethode en persoonlijke uitgangswaarden zijn belangrijk.
HRV is een bruikbare fysiologische meting, maar geen zelfstandige maatstaf voor herstel, stress of biologische leeftijd.
Heeft een continue glucosemeter nut als je geen diabetes hebt?
Een continue glucosemeter, of CGM, meet de glucoseconcentratie in het vocht tussen lichaamscellen.
Bij mensen met diabetes kan dit waardevolle informatie opleveren voor de behandeling en het voorkomen van te hoge of te lage glucosewaarden.
Bij gezonde mensen zonder diabetes is het klinische voordeel van routinematig CGM-gebruik niet overtuigend aangetoond.
Na een maaltijd stijgt de glucosewaarde normaal gesproken tijdelijk. Dat is op zichzelf geen teken van ongezondheid.
Bovendien kan een CGM meetafwijkingen vertonen en lopen glucosewaarden in het weefselvocht achter op veranderingen in het bloed.
Voor gezonde mensen is continu glucose meten geen bewezen methode om veroudering te vertragen of langer te leven.
Kunnen bloedtesten aantonen hoe gezond je werkelijk bent?
Bloedonderzoek kan belangrijke informatie geven over specifieke aspecten van gezondheid.
Voorbeelden zijn glucosewaarden, cholesterol, nierfunctie, leverenzymen, bloedarmoede en bepaalde voedingstekorten.
Maar gezondheid kan niet worden samengevat in één bloedwaarde of een uitgebreide verzameling laboratoriumuitslagen.
Een normale uitslag sluit niet iedere ziekte uit. Een afwijkende uitslag betekent evenmin automatisch dat iemand ziek is.
Bij grote commerciële testpakketten neemt bovendien de kans toe dat één of meer uitslagen buiten het referentiegebied vallen, zonder dat sprake is van een relevante aandoening.
Gericht bloedonderzoek kan medisch waardevol zijn. Routinematig zoveel mogelijk biomarkers meten is geen bewezen strategie voor een langer leven.
Kun je met DNA-testen voorspellen hoe oud je wordt?
DNA-onderzoek kan genetische varianten identificeren die samenhangen met bepaalde ziekten of gezondheidsrisico’s.
Sommige zeldzame genetische varianten hebben een grote invloed op specifieke aandoeningen. Veel kenmerken die samenhangen met levensduur worden echter beïnvloed door een groot aantal genetische en niet-genetische factoren.
Commerciële DNA-testen kunnen daarom geen betrouwbare individuele eindleeftijd voorspellen.
Ook een verhoogd genetisch risico betekent niet dat een aandoening zich daadwerkelijk zal ontwikkelen.
DNA-onderzoek kan nuttige informatie opleveren over bepaalde gezondheidsrisico’s, maar kan niet voorspellen of iemand 80, 100 of 120 jaar wordt.
Werkt neurofeedback om je hersenen te verbeteren?
Neurofeedback is een techniek waarbij hersenactiviteit wordt gemeten en teruggekoppeld, vaak via EEG.
De gebruiker krijgt feedback waarmee wordt geprobeerd bepaalde patronen van hersenactiviteit te beïnvloeden.
Neurofeedback is onderzocht bij uiteenlopende toepassingen, waaronder aandacht, concentratie, slaap en psychische klachten.
De onderzoeksresultaten verschillen per aandoening, protocol en uitkomstmaat. Bij verschillende toepassingen is de bewijskracht beperkt door kleine studies, onvoldoende controlegroepen of wisselende resultaten.
Dat iemand een EEG-patroon leert beïnvloeden, bewijst niet automatisch dat cognitieve prestaties of gezondheid duurzaam verbeteren.
Neurofeedback is een onderzoeks- en behandeltechniek met mogelijke specifieke toepassingen. Algemene verbetering van hersenfunctie of levensverlenging is niet overtuigend aangetoond.
Wat is biohacking in Nederland en hoe verschilt het van de Amerikaanse biohackingcultuur?
In Nederland wordt biohacking vooral gebruikt als verzamelnaam voor het doelbewust verbeteren of onderzoeken van gezondheid en prestaties.
Dat omvat leefstijlinterventies, gezondheidsmetingen en experimentele toepassingen.
In de Verenigde Staten is daarnaast een zichtbare commerciële longevitycultuur ontstaan, met bekende ondernemers, gespecialiseerde klinieken en kostbare gezondheidsprogramma’s.
Personen zoals Dave Asprey en Bryan Johnson hebben bijgedragen aan de publieke bekendheid van die beweging.
Het onderscheid is echter cultureel en commercieel, niet strikt wetenschappelijk.
Ook in Nederland worden supplementen, technologie en experimentele behandelingen aangeboden. En ook in de Verenigde Staten vindt degelijk onafhankelijk onderzoek naar gezond ouder worden plaats.
De wetenschappelijke beoordeling blijft in beide landen hetzelfde: een gezondheidsclaim wordt bepaald door de kwaliteit van het bewijs, niet door de herkomst of populariteit van de behandeling.
Is biohacking gevaarlijk?
Biohacking kan veilig, onveilig of medisch risicovol zijn, afhankelijk van de interventie.
Regelmatig wandelen of een passend trainingsprogramma volgen heeft voor de meeste mensen een gunstige verhouding tussen gezondheidsvoordelen en risico’s.
Het zelfstandig gebruiken van medicijnen, hoge doses supplementen, extreme vastenprotocollen of experimentele injecties brengt andere risico’s met zich mee.
Een belangrijk probleem is dat commerciële behandelingen soms worden aangeboden voordat hun werkzaamheid en veiligheid goed zijn onderzocht.
De veiligheid van biohacking kan niet als geheel worden beoordeeld. Iedere interventie vereist een afzonderlijke afweging van bewijs, risico’s en persoonlijke gezondheid.
Welke risico’s hebben extreme biohackingmethoden?
Extreme biohacking kan leiden tot lichamelijke schade, medische complicaties en ongezond gedrag.
Voorbeelden zijn ondervoeding door langdurige voedselbeperking, cardiovasculaire complicaties bij extreme koude blootstelling en bijwerkingen door experimenteel medicijngebruik.
Ook hoge doses supplementen kunnen schadelijk zijn of wisselwerkingen met geneesmiddelen veroorzaken.
Daarnaast kunnen voortdurende gezondheidsmetingen bij sommige mensen leiden tot overmatige bezorgdheid over normale lichamelijke schommelingen.
Hoe ingrijpender de interventie, hoe belangrijker degelijk onderzoek naar werkzaamheid en veiligheid wordt.
Wat kost biohacking?
Biohacking heeft geen vaste prijs.
Leefstijlgerichte activiteiten zoals wandelen, regelmaat in slaap en het verminderen van tabaksgebruik kunnen weinig of niets kosten.
Commerciële biohacking kan daarentegen bestaan uit abonnementen voor gezondheidsapps, wearables, supplementen, laboratoriumtesten en medische behandelingen.
De kosten kunnen daardoor variëren van vrijwel niets tot duizenden euro’s per jaar.
Er bestaat geen wetenschappelijk bewijs dat duurdere biohacking automatisch betere gezondheidsresultaten oplevert.
Kun je gratis beginnen met biohacking?
Ja. Veel gedragingen die tegenwoordig biohacking worden genoemd, vereisen geen speciale apparatuur of supplementen.
Regelmatig wandelen, voldoende bewegen, een consistent slaapritme en het vermijden van tabak zijn voorbeelden.
Ook het volgen van lichamelijke vooruitgang hoeft niet ingewikkeld te zijn. Wandelafstand, trainingsprestaties en ervaren functioneren kunnen zonder dure apparatuur worden bijgehouden.
Voor het verbeteren van gezondheid is de aanschaf van biohackingproducten geen voorwaarde.
Hoe begin je veilig met biohacking?
Begin met een concreet gezondheidsdoel en kies een interventie waarvan de voordelen en risico’s bekend zijn.
Bijvoorbeeld het verbeteren van conditie, het opbouwen van spierkracht of het ontwikkelen van een regelmatiger slaapritme.
Beoordeel vervolgens of de gekozen verandering daadwerkelijk bijdraagt aan dat doel.
Bij medische aandoeningen, medicijngebruik of ingrijpende behandelingen is professionele medische beoordeling belangrijk.
Het combineren van meerdere nieuwe supplementen of behandelingen maakt het bovendien moeilijk om vast te stellen welke verandering verantwoordelijk is voor een bepaald effect.
Veilig beginnen betekent kiezen voor goed onderzochte interventies en relevante gezondheidsdoelen in plaats van zoveel mogelijk experimenten tegelijk.
Is biohacking geschikt voor iedereen?
Niet iedere biohackinginterventie is voor iedereen geschikt.
Leeftijd, medische voorgeschiedenis, medicijngebruik, zwangerschap, voedingsstatus en lichamelijke belastbaarheid kunnen bepalen of een interventie verstandig is.
Een intensief vastenprotocol kan bijvoorbeeld ongeschikt zijn voor iemand met een eetstoornis, ondervoeding of bepaalde medische aandoeningen.
Extreme koude blootstelling kan extra risico’s geven bij specifieke cardiovasculaire aandoeningen.
De geschiktheid van biohacking hangt af van de gekozen interventie en de gezondheid van de persoon. Er bestaat geen universeel biohackingprotocol.
Wanneer wordt biohacking ongezond?
Biohacking kan ongezond worden wanneer het streven naar optimalisatie ten koste gaat van lichamelijke gezondheid, mentaal functioneren of dagelijks leven.
Bijvoorbeeld wanneer iemand steeds minder eet om een biologische-leeftijdsscore te verbeteren, slaap verliest door voortdurend gezondheidsgegevens te controleren of experimentele medicijnen gebruikt zonder medische noodzaak.
Ook kan het problematisch worden wanneer normale lichamelijke veranderingen voortdurend als afwijkingen worden geïnterpreteerd.
Niet iedere intensieve belangstelling voor gezondheid is ongezond. De gevolgen voor functioneren en welzijn zijn bepalend.
Gezondheidsoptimalisatie verliest haar waarde wanneer de gekozen middelen aantoonbaar meer schade dan voordeel veroorzaken.