Het kabinet wil vanaf 2030 een suikerbelasting op eetwaren invoeren. Daarnaast wil het de huidige verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken veranderen in een suikerbelasting op alcoholvrije dranken.
De officiële reden klinkt logisch: Nederlanders moeten minder suiker binnenkrijgen.
Maar in dezelfde officiële internetconsultatie staat nog een doel. Het kabinet schrijft dat het de bedoeling is dat de suikerbelasting jaarlijks €900 miljoen aan belastingopbrengst oplevert. Welke producten precies worden belast en hoe hoog de tarieven worden, moet nog worden uitgewerkt.
Dus hebben we hier te maken met een gezondheidsmaatregel die tegelijkertijd structureel honderden miljoenen euro’s voor de schatkist moet opleveren.
Daar heb ik moeite mee.
Niet omdat een hoge suikerconsumptie geen gezondheidsprobleem kan zijn. Dat kan het absoluut zijn. Mijn probleem begint bij de stap die daarna wordt gezet: van te veel suiker consumeren naar suiker belasten alsof we daarmee de oorzaak van ongezond voedingsgedrag aanpakken.
Want de overheid weet zelf dat die werkelijkheid veel ingewikkelder is.
En precies daarom stel ik een vraag die misschien ongemakkelijk is: staat onze gezondheid bij deze maatregel werkelijk op de eerste plaats?
De overheid weet zelf dat het probleem groter is dan suiker
Op de website van de Rijksoverheid staat dat gezond kiezen makkelijker moet worden. Daarvoor moet volgens de overheid meer gezond eten en minder ongezond eten in de supermarkt liggen. Fabrikanten moeten daarnaast minder suiker, zout en verzadigd vet aan bewerkte producten toevoegen.
Het RIVM gaat nog een stap verder.
Volgens het RIVM draagt de voedselomgeving bij aan verschillen in eetpatronen en gezondheid. Die voedselomgeving bestaat onder andere uit beschikbaarheid en prijs, maar ook uit culturele en sociale invloeden. In eerder onderzoek schrijft het RIVM dat aanbod, prijzen, aanbiedingen, informatie, verkooppunten, sociale normen en eetgewoonten allemaal invloed kunnen hebben op wat wij eten.
Lees dat nog eens vanuit het voorstel voor de suikertaks.
We weten dat de omgeving invloed heeft.
We weten dat aanbod invloed heeft.
We weten dat prijzen en aanbiedingen invloed hebben.
We weten dat verkooppunten invloed hebben.
En vervolgens kiezen we een voedingsstof uit en leggen daar een belasting op die jaarlijks €900 miljoen moet opleveren.
Daar zit voor mij de denkfout.
Suiker is een voedingsstof, geen moreel probleem
Ik werk al ruim twintig jaar met training, voeding en gezondheid. In die wereld heb ik voedingsstoffen steeds opnieuw zien veranderen van held naar vijand.
Vet was jarenlang het probleem. Koolhydraten werden het probleem. Suiker werd het probleem.
Het lichaam werkt zo simpel niet.
Koolhydraten worden tijdens de spijsvertering onder andere afgebroken tot glucose. Die glucose kan worden gebruikt voor energie of worden opgeslagen als glycogeen in spieren en lever. Wanneer je snel energie nodig hebt, kan die voorraad worden aangesproken. Het Voedingscentrum beschrijft glucose expliciet als een snel beschikbare energiebron bij korte inspanningen met hoge intensiteit.
In je spieren is ATP uiteindelijk de directe energieleverancier waarmee spiercontracties mogelijk zijn. Bij intensieve inspanning kan glycogeen worden afgebroken om snel ATP beschikbaar te maken.
Dat onderscheid is belangrijk.
Suiker is geen ATP. Glucose en opgeslagen glycogeen zijn brandstoffen waarmee het lichaam energie kan vrijmaken en ATP kan produceren.
Dat is normale menselijke fysiologie.
De discussie moet daarom gaan over hoeveelheid, vorm, context, energiebehoefte en het totale voedingspatroon. Zodra we van één voedingsstof de vijand maken, verliezen we die context.
Vraag maar eens aan een sporter of koolhydraten nutteloos zijn
Bij sport wordt die context bijna onmogelijk te negeren.
Wie langdurig intensief sport, gebruikt koolhydraten als belangrijke energiebron. Het Voedingscentrum adviseert bij duurinspanningen van één tot tweeënhalf uur zelfs 30 tot 60 gram snel opneembare koolhydraten per uur wanneer dat nodig is voor de prestatie. Bij zeer langdurige inspanningen kan dat oplopen tot 90 gram per uur. Sportdranken bevatten daarvoor vaak suikers zoals glucose en sucrose.
Dat betekent uiteraard niet dat iedereen voortaan sportdrank moet drinken. Voor de meeste recreatieve sporters is gewone voeding voldoende. Het laat iets anders zien:
dezelfde voedingsstof kan in de ene situatie overmatig worden geconsumeerd en in een andere situatie functioneel worden ingezet.
Een banaan bevat suikers. Fruit bevat van nature suikers. Melk bevat lactose. Tijdens langdurige inspanning kunnen snel beschikbare koolhydraten een duidelijke functie hebben. Na inspanning kunnen koolhydraten helpen de glycogeenvoorraad weer aan te vullen.
Dus waarom praten we alsof het woord suiker op zichzelf voldoende vertelt over gezondheid?
Dat doet het niet.
Het probleem begint bij hoe we eten en hoe eten aan ons wordt verkocht
Daarmee kom ik bij het punt waar ik veel liever een serieus maatschappelijk debat over zou voeren.
Loop door een supermarkt en kijk eens hoeveel beslissingen er voor je worden voorbereid.
Wat staat op ooghoogte? Welke producten zijn in de aanbieding? Welke verpakking lijkt voordeliger? Wat ligt bij de kassa? Welke producten krijgen de meeste zichtbaarheid? Welke aanbieding nodigt je uit om meer te kopen dan je oorspronkelijk van plan was?
Dat is geen verzonnen probleem. Het RIVM rekent juist dit soort factoren tot de voedselomgeving die onze voedingskeuzes beïnvloedt.
En er speelt meer.
De Consumentenbond publiceerde op 24 augustus 2026 opnieuw onderzoek naar krimpflatie. Bij tientallen producten was de inhoud afgenomen zonder dat de prijs evenredig daalde. Soms bleef de prijs gelijk of steeg hij zelfs.
Dat onderzoek bewijst op zichzelf niets over gezondheid. Het laat wel glashelder zien waar commerciële belangen kunnen botsen met het belang van de consument.
Een fabrikant wil verkopen.
Een supermarkt wil verkopen.
Marketing is bedoeld om gedrag te beïnvloeden.
En juist daarom vind ik het te makkelijk wanneer we het gezondheidsprobleem vervolgens terugbrengen tot: Nederlanders eten te veel suiker, dus maken we suiker duurder.
De mens die al die commerciële beïnvloeding ondergaat, krijgt uiteindelijk de rekening.
Dan wil ik weten wiens belang werkelijk vooropstaat
Hier wordt mijn kritiek ook een ethische vraag.
Een overheid die zegt mijn gezondheid te willen verbeteren, mag van mij worden beoordeeld op de vraag of haar maatregel het gezondheidsprobleem werkelijk raakt.
En ik zie hier een vreemde tegenstelling.
De overheid weet dat onze voedselomgeving invloed heeft op wat wij eten. Haar eigen kennisinstituut beschrijft de invloed van prijs, aanbod, aanbiedingen en beschikbaarheid. De overheid wil zelf dat supermarkten meer gezonde en minder ongezonde producten aanbieden.
Tegelijkertijd kiest het kabinet voor een suikerbelasting die de suikerinname moet verminderen én jaarlijks €900 miljoen moet opleveren.
Dan stel ik de vraag gewoon rechtstreeks:
Staat mijn gezondheid hier werkelijk op de eerste plaats?
Ik zeg daarmee niet dat ik weet wat de persoonlijke intenties van ministers zijn. Dat weet ik niet.
Ik constateer iets anders. Gezondheid en belastingopbrengst zijn hier aantoonbaar met elkaar verbonden. En wanneer een gezondheidsmaatregel structureel €900 miljoen moet opleveren, vind ik dat iedere Nederlander kritisch mag vragen welk belang uiteindelijk het zwaarst weegt.
Sterker nog: er zit een interessante spanning in het voorstel.
Wanneer het gezondheidsdoel buitengewoon succesvol zou zijn, consumenten veel minder belaste producten zouden kopen en fabrikanten hun producten massaal zouden aanpassen, verandert daarmee ook de grondslag waarover belasting kan worden geheven.
Dat bewijst geen verborgen agenda.
Het maakt kritische controle juist noodzakelijk.
Mensen maken hun keuzes nooit in een vacuüm
Daarmee wil ik de eigen verantwoordelijkheid van mensen ook niet wegpoetsen.
Jij bepaalt uiteindelijk wat je in je mond stopt. Jij kunt besluiten om iedere dag frisdrank te drinken of water te pakken. Jij kunt koken of bestellen. Jij kunt bewegen of iedere avond op de bank blijven zitten.
Maar die keuzes worden gemaakt in een omgeving die voortdurend probeert jouw gedrag te beïnvloeden.
Daar moeten we eerlijk over zijn.
Als wetenschappelijk onderzoek laat zien dat prijs, beschikbaarheid, aanbiedingen en andere omgevingsfactoren onze voedingskeuzes beïnvloeden, kunnen we mensen vervolgens moeilijk behandelen alsof iedere aankoop uitsluitend het resultaat is van rationele discipline.
Daarom kijk ik bij Voeding en Ritme naar het geheel.
Wat eet je?
Hoeveel eet je?
Wanneer eet je?
Hoe ziet je dag eruit?
Hoeveel beweeg je?
Hoeveel energie vraagt je lichaam?
Welke keuzes maak je automatisch?
En welke structuur helpt jou om keuzes te maken die beter aansluiten bij je gezondheid?
Dat vertelt mij veel meer dan het aantal gram suiker op één verpakking.
Gezondheid ontstaat uit samenhang
Dit is uiteindelijk waarom ik de suikertaks als gezondheidsmaatregel te beperkt vind.
We maken één voedingscomponent duurder terwijl we weten dat gezondheid wordt beïnvloed door een veel groter geheel.
Mijn MB-Methode kijkt daarom naar vier pijlers: Fysieke Training, Voeding en Ritme, Mentale Helderheid en Spirituele Verdieping. De vraag is steeds: welke pijler heeft op dit moment de grootste invloed op jouw gezondheid?
Bij iemand die chaotisch eet en nauwelijks beweegt, hoeven we daar helemaal geen ingewikkelde theorie van te maken.
Dan kunnen voeding, beweging en regelmaat simpelweg de eerste stap zijn.
Daarom bestaat er bij mij ook een Gezondheidsritueel waarin juist die structuur sterk naar voren komt.
Dat ritueel heet Verlicht je Depressie.
Veertien dagen lang werk je met een vaste structuur. Dagelijkse workouts, een vast voedingsplan en dagelijkse reflectie vormen samen één ritme. In dat voedingsplan gebruik ik normale voedingsmiddelen. Daar horen ook voedingsmiddelen bij die van nature suikers bevatten. Het uitgangspunt is een gebalanceerd voedingspatroon en regelmaat, gecombineerd met dagelijkse beweging.
Daarmee wil ik iets fundamenteels laten zien.
Gezondheid ontstaat voor mij niet door angst voor één voedingsstof. Gezondheid ontstaat wanneer wat je eet, hoeveel je eet, wat je lichaam verbruikt, hoe je beweegt en hoe je je dagen organiseert beter op elkaar aansluiten.
Dat is veel minder makkelijk in een belastingtarief te vangen.
Maar het komt wel dichter bij het werkelijke probleem.
Misschien moeten we daarom een andere vraag stellen
De vraag waarmee ik begon was: is een suikertaks goed voor onze gezondheid?
Mijn antwoord is dat ik daar grote twijfels bij heb.
Een hoge consumptie van vrije suikers kan onderdeel zijn van een ongezond voedingspatroon. Daar hoeven we geen discussie over te voeren. Maar daaruit volgt voor mij nog niet dat een belasting op suiker een overtuigende oplossing is voor het gezondheidsprobleem dat eraan wordt gekoppeld.
Zeker wanneer de overheid zelf weet dat onze voedselomgeving een belangrijke rol speelt.
Zeker wanneer dezelfde maatregel jaarlijks €900 miljoen moet opleveren.
En zeker wanneer suiker ondertussen wordt behandeld alsof de aanwezigheid ervan genoeg vertelt over de gezondheidswaarde van wat iemand eet.
Ik wil een overheid die gezondheid bevordert door de omstandigheden voor gezonde keuzes beter te maken. Ik wil dat fabrikanten en verkopers kritisch worden bekeken op de manier waarop producten worden samengesteld, aangeboden en verkocht. En ik vind dat wij als mensen zelf verantwoordelijkheid moeten nemen voor wat we vervolgens met ons lichaam doen.
Die drie horen bij elkaar.
Dus misschien moeten we de discussie omdraaien.
Niet: hoe maken we suiker duurder zodat mensen minder suiker eten?
Als de overheid zelf weet hoeveel invloed onze voedselomgeving heeft op wat wij eten, waarom kiest zij dan voor een maatregel die de consument uiteindelijk €900 miljoen per jaar moet laten afdragen?
Dat is de vraag die ik beantwoord wil zien voordat iemand mij vertelt dat deze belasting vooral voor mijn gezondheid bedoeld is.
Actuele bron
Overheid.nl — Consultatie Suikerbelasting, actief tot 10 september 2026
Rijksoverheid — Keuze voor gezonde voeding makkelijker maken
RIVM — Onze voedselomgeving
Voedingscentrum — Koolhydraten en sport
Consumentenbond — Krimpflatie nog lang niet verdwenen, 24 augustus 2026.
