Deze week is het Verspillingsvrije Week. Het Voedingscentrum publiceerde in aanloop daarnaartoe een opvallend cijfer: zes op de tien Nederlanders ervaren stress tijdens het koken. De belangrijkste oorzaken zijn heel praktisch: niet weten wat je moet koken, te weinig tijd hebben en ingrediënten missen. Voor mij zit daar een grotere vraag onder, want bij ondernemers begint het probleem vaak al uren voordat er überhaupt gekookt moet worden.
Het ontbijt lukt meestal wel. Je weet dat je energie nodig hebt en begint de dag behoorlijk. Daarna neemt je agenda het over. Een afspraak loopt uit, iemand belt tussendoor, een overleg schuift, je moet de auto in en voordat je het weet is het drie uur en heb je sinds je ontbijt nauwelijks gegeten. Je eet vervolgens zodra het kan, terwijl je lichaam gedurende die uren gewoon energie is blijven gebruiken.
Daarom gebruik ik zelf een principe dat ik ‘in voren eten’ noem. Ik kijk vooruit naar hoeveel energie mijn dag van mij gaat vragen en zorg dat ik een deel daarvan al binnen heb voordat de drukte begint. Juist bij een onvoorspelbare agenda kan dat meer houvast geven dan proberen iedere dag op exact dezelfde tijden te eten.
Het ontbijt is vaak niet het probleem
Een ondernemer met een volle agenda vertellen dat hij goed moet ontbijten, vind ik te gemakkelijk. Veel ondernemers doen dat al. De uitdaging ontstaat daarna, wanneer de geplande lunch van twaalf uur ineens moet concurreren met een klant die om kwart voor twaalf belt, een afspraak die uitloopt en een volgende afspraak waarvoor je direct de auto in moet. Rond drie uur merk je hoeveel honger je inmiddels hebt en moet eten ergens tussendoor worden opgelost.
Je energieverbruik heeft ondertussen gewoon doorgelopen. Je kunt prima gezonde producten kiezen en toch een dag hebben waarin je voeding slecht verdeeld is. In de ochtend eet je goed, vervolgens ontstaat er een gat van vijf of zes uur en aan het einde van de middag of in de avond probeer je alsnog binnen te krijgen wat eerder op de dag ontbrak. Dat patroon zie ik als personal trainer veel interessanter dan alleen de vraag of iemand gezond of ongezond eet.
Daarom koppel ik voeding altijd aan ritme. Wat je eet doet ertoe, maar wanneer je het beschikbaar hebt en hoe je het over jouw dag verdeelt eveneens. Voor ondernemers is dat ingewikkelder omdat hun agenda vaak beweegt. Een voedingspatroon moet dus kunnen functioneren in een dag waarin een gepland eetmoment soms simpelweg verdwijnt.
Een wisselend ritme is ook een ritme
Ritme wordt gemakkelijk uitgelegd als iedere dag op dezelfde tijden eten. Voor iemand met voorspelbare werkdagen kan dat uitstekend werken. Bij ondernemers, leiders en andere mensen met veel verantwoordelijkheid ziet een week er vaak anders uit. Maandag lunch je om twaalf uur, dinsdag weet je dat je van elf tot twee in afspraken zit en eet je eerder, woensdag ben je onderweg en neem je eten mee en donderdag heb je ’s avonds nog een volle agenda waardoor je jouw voeding anders verdeelt.
De kloktijden verschillen, terwijl er wel degelijk regelmaat aanwezig kan zijn. Je weet vooraf welke momenten lastig worden en organiseert je voeding daaromheen. Dat is voor mij Voeding en Ritme: voeding, energie, regelmaat en herstel een praktische plaats geven in het leven dat je werkelijk leidt. Het doel is dus geen perfecte week waarin iedere maaltijd iedere dag op hetzelfde tijdstip staat.
Een wisselend ritme kan prima bij je passen. Het wordt pas lastig wanneer je voeding volledig afhankelijk wordt van het eerste vrije moment dat toevallig in je agenda verschijnt. Dan heb je geen ritme meer waarop je kunt terugvallen en bepaalt de drukte van de dag wanneer jij eet.
Wat ik bedoel met ‘in voren eten’
Ik gebruik mezelf graag als praktisch voorbeeld omdat ik dit principe zelf toepas. Naast Personal Training geef ik groepslessen. Wanneer ik in de ochtend twee of drie groepslessen geef, weet ik voordat mijn dag begint al dat ik veel ga bewegen en behoorlijk wat energie ga gebruiken. Daar kan ik bij mijn ontbijt rekening mee houden.
Op zo’n ochtend ontbijt ik niet met een appeltje en een bakje yoghurt. Ik eet bijvoorbeeld vier boterhammen en zorg dat ik stevig begin. Afhankelijk van wat ik erop doe en wat ik erbij eet, kan zo’n ontbijt richting de duizend calorieën gaan. Ik weet namelijk wat ik die ochtend van mijn lichaam ga vragen en wil die energie beschikbaar hebben voordat ik drie lessen verder ben.
Dat bedoel ik met in voren eten. Het gaat daarbij niet om mijn vier boterhammen of om duizend calorieën als een soort richtlijn. Mijn energiebehoefte, lichaamsgewicht, trainingen en werkzaamheden zijn van mij. Het principe is dat je vooruitkijkt naar wat er vóór je ligt en jouw voeding daarop afstemt. Je probeert te voorkomen dat je gedurende een drukke dag steeds achter je energiebehoefte aan blijft lopen.
Ik pas dit zelf toe omdat mijn werkdagen daarom vragen, maar hetzelfde principe gebruik ik wanneer ik kijk naar voeding en ritme bij Personal Training voor ondernemers. Juist wanneer je agenda wisselt, moet je voeding kunnen meebewegen met wat die dag van je vraagt. Dat maakt in voren eten voor mij geen trucje voor het ontbijt, maar een praktische manier om voeding af te stemmen op een werkdag die vooraf nooit helemaal vaststaat.
Je agenda vertelt je waar je voeding aandacht nodig heeft
Dat principe kun je rechtstreeks op een ondernemersdag toepassen. Heb je een ochtend vol afspraken en weet je dat lunchen waarschijnlijk pas laat lukt, dan kun je daar bij je ontbijt rekening mee houden. Ben je van twaalf tot vier onderweg, dan kun je vooraf goed eten en iets meenemen. Staat er aan het einde van een lange werkdag nog een zware training gepland, dan is het verstandig om eerder op de dag al rekening te houden met de energie die je daarvoor nodig hebt.
Daarmee wordt een agenda juist bruikbare informatie. Kijk naar de blokken waarin je weinig ruimte hebt, naar de momenten waarop je fysiek actief bent en naar de dagen waarop je normaal gesproken pas veel te laat ontdekt dat je nauwelijks hebt gegeten. Als dat iedere woensdagmiddag gebeurt, weet je op dinsdagochtend eigenlijk al dat woensdag een andere aanpak nodig heeft.
Hier raakt de actuele aanleiding van het Voedingscentrum voor mij ook aan een groter gezondheidsprobleem. Tijdgebrek, ontbrekende ingrediënten en niet weten wat je moet koken worden vooral vervelend wanneer je pas een oplossing gaat zoeken op het moment dat je al honger hebt. Bij een volle werkdag werkt dat precies hetzelfde. Hoe later je over voeding nadenkt, hoe afhankelijker je wordt van de mogelijkheden die op dat moment nog over zijn.
Gezonde voeding hoeft daardoor minder afhankelijk te worden van discipline
We praten bij voeding vaak over discipline, terwijl een groot deel van de uitvoering veel praktischer is. Als jij om half vier honger krijgt, over tien minuten een afspraak hebt en niets bij je hebt, zijn je mogelijkheden beperkt. Daar verandert kennis over gezonde voeding weinig aan. Wanneer je diezelfde ochtend al wist dat je middag vol zat, had je het probleem op een veel rustiger moment kunnen oplossen.
Voorbereiding hoeft daarbij geen zondagmiddag met twintig bakjes mealprep te betekenen. Je kunt weten welke producten je standaard in huis wilt hebben, een maaltijd meenemen wanneer je een lange dag verwacht of een groter ontbijt eten omdat je weet dat de volgende mogelijkheid pas uren later komt. Het belangrijkste is dat je een aantal beslissingen neemt voordat tijdgebrek en honger tegelijkertijd ontstaan.
Dat maakt gezond eten ook realistischer voor iemand wiens week iedere keer anders verloopt. Je probeert de agenda niet in een voedingsschema te dwingen. Je gebruikt de agenda om te bepalen waar jouw voeding die dag moet komen te staan. De ene dag betekent dat meer eten in de ochtend en de andere dag heb je juist alle ruimte om je maaltijden rustig over de dag te verdelen.
Personal Training voor ondernemers gaat ook over de uren buiten de training
Tijdens Personal Training kan ik een goede training neerzetten, maar dat trainingsuur staat altijd in een veel grotere dag. Je kunt ’s ochtends trainen en daarna tien uur werken. Je kunt na een hele werkdag bij mij binnenkomen. Je kunt acht uur achter een bureau hebben gezeten of juist de hele dag onderweg zijn geweest. Dat heeft invloed op de energie waarmee je traint en op wat je daarna nodig hebt voor herstel.
Daarom raken Fysieke Training en Voeding en Ritme elkaar voortdurend. Bij Personal Training voor ondernemers en Personal Training voor leiders vind ik het relevant om te kijken naar de praktische werkelijkheid rondom de training. Wanneer eet je? Hoe ziet je werkdag eruit? Waar verdwijnt je ritme? Op welke momenten heb je juist veel energie nodig? Een voedingsadvies krijgt pas waarde wanneer het antwoord op die vragen wordt meegenomen.
Daar zit voor mij ook het verschil tussen weten wat gezonde voeding is en gezonde voeding daadwerkelijk onderdeel maken van je leven. De meeste ondernemers die ik spreek hoeven mij echt niet te horen vertellen dat groente gezonder is dan een zak chips. De interessante vraag is hoe je ervoor zorgt dat je om drie uur ’s middags voldoende hebt gegeten terwijl je dag sinds acht uur ’s ochtends alle kanten op is gegaan.
Begin de dag met meer dan alleen je ontbijt
Als je gezond wilt eten met een onvoorspelbare agenda, kijk dan aan het begin van de dag even verder vooruit. Welke afspraken staan er? Wanneer ben je onderweg? Wanneer ga je trainen? Waar zitten de blokken waarin je waarschijnlijk weinig ruimte hebt om te eten? Dat kost een paar minuten, maar geeft je de mogelijkheid om jouw voeding te regelen voordat de dag dat voor je gaat bepalen.
Soms betekent dat simpelweg een lunch meenemen. Op een andere dag eet je eerder of steviger omdat je weet dat je de komende uren weinig mogelijkheden krijgt. En soms blijkt er helemaal niets aangepast te hoeven worden. Het gaat erom dat je jouw energiebehoefte meeneemt in de planning van je dag in plaats van pas te reageren wanneer je honger krijgt.
Dat is wat ik bedoel met in voren eten. Je kijkt naar wat je van je lichaam gaat vragen en zorgt dat je daar qua voeding op voorbereid bent. Een ondernemersagenda zal blijven bewegen. Juist daarom heeft voeding een ritme nodig dat mee kan bewegen.
Voor wie daar structureel mee aan de slag wil, sluit dit aan op Elite Transformation Personal Training en op de bredere MB-Methode. De vraag blijft steeds wat jouw dag, lichaam en herstel op dat moment nodig hebben.
